حمل و نقل عمومی یکی از شاخص های توسعه یافتگی و از جمله مهمترین جوانب در مدیریت کلان شهرهاست. خطوط اتوبوسرانی از جمله پرکاربردترین و شناخته شده ترین شیوه های حمل و نقل عمومی محسوب می شوند. امروزه سامانه های فناوری اطلاعات و ارتباطات به منظور ثبت اطلاعات برخط از وضعیت ناوگان و با اهداف متنوعی همچون اطلاع رسانی، پیش بینی زمان سفر، برنامه ریزی و بهبود عملکرد در خدمت حوزه مدیریت شهری می باشند. تحلیل حجم بالای داده های ثبت شده از سامانه های موقعیت یاب جهانی و موقعیت یاب خودکار نیازمند بکارگیری مدل هایی کارا است؛ به نحوی که اطلاعات حاصل بتوانند در مدیریت، برنامه ریزی و بهبود عملکرد خطوط اتوبوس رانی مورد استفاده قرار گیرند. در این تحقیق، مدل سازی تردد ناوگان اتوبوس رانی شهری با استفاده از داده های موقعیت مکانی و به منظور تخمین زمان سفر و ارزیابی شاخص های کلیدی عملکردی ارائه شده است. بر اساس مدل پیشنهادی امکان تخصیص مناسب ناوگان در ساعات مختلف شبانه روز برای مسیرهای اتوبوسرانی فراهم شده و امکان برنامه ریزی جامع به منظور مدیریت ناوگان فراهم شده است. کاربردهای عمده مدل پیشنهادی عبارتند از: تخصیص بهینه اتوبوس ها به خطوط، زمانبندی موثر تردد ناوگان در خطوط، اطلاع رسانی دقیق به شهروندان و نهایتا مدیریت موثر تردد ناوگان اتوبوسرانی.

پدیده سیلاب شهری، ارمغان گسترش فیزیکی شهرهای بزرگ در جهان است که آسیب های بر پیکر کلان شهرها در جهان توسعه یافته و در حال توسعه وارد می سازد. خاطره های تلخ سیلاب های تهران در سال های 1366 در مسیل گلابدره و 74-1373 در رودخانه کن بیانگر آسیب پذیری تهران در مقابل سیلاب است. تهران در دامنه های جنوبی البرز به روی سه حوضه بزرگ جاجرود، کن و کرج و چندین زیرحوضه های کوچک گسترده شده است. رشد و توسعه ناموزون شهر تهران، عدم توجه به حریم های طبیعی شبکه هیدروگرافی، تسطیح زمین و ساخت و ساز، آشفتگی سیستم زهکشی به دلیل اشغال فضای مسیل ها، اجرای برخی از طرح ها نظیر سیل برگردان غرب و تونل های زهکشی مرکز شهر و ساخت بزرگراه های متعدد در امتداد شرقی-غربی که قطع کننده زهکش های عمده شهر می باشند، سبب شده اند که شبکه جمع آوری سیلاب های تهران به طور فزاینده ای با سیلاب های شهری غیرقابل پیش بینی مواجه باشند. این تحقیق با هدف تحلیل الگوی مسیل ها به عنوان مهمترین عامل در پراکنش فضایی سیلاب ها انجام شده است. داده های مورد استفاده در این پژوهش شامل داده های ارتفاعی 10 متری، تصاویر ETM+، داده های مربوط به کاربری، شبکه مسیل ها و مشاهدات میدانی بوده است. در این پژوهش از توابع مقایسه ای استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد که مسیل های طبیعی و مصنوعی در شرق و شمال شرق تهران به طول 130 کیلومتر شامل ولنجک، دربند، گلابدره، مقصودبیگ، سوهانک، کاشانک، منظریه، دارآباد، سرخه حصار، مبارک آباد، قصرفیروزه، خشایار، تهران پارس و چندین کانال کوچکتر است بیش از 50 درصد موارد در انطباق با زهکشی طبیعی شهر تهران نیست، مسیل های طبیعی و مصنوعی در غرب و شمال غرب تهران به طول 140 کیلومتر شامل درکه، فرحزاد، حصارک، کن، چیتگر و سیل برگردان غرب در بیش از 65 درصد موارد در عدم هماهنگی با زهکشی طبیعی تهران است. شبکه تهران مرکزی شامل تونل های نواب، خیام، شهرداری و 17 شهریور که شبکه ای سرپوشیده است با این که در جهت زهکشی عمومی تهران است اما توانمندی هدایت حجم رواناب تولید شده را ندارد. لذا ساماندهی شبکه مسیل ها با توجه به کالبد کلانشهر تهران، استراتژی کنترل سیلاب در پایتخت ایران است.

شهرستان کرمانشاه با مساحتی حدود 5615 کیلومتر مربع و تعداد 857 روستا در استان کرمانشاه در غرب ایران در زون زاگرس رورانده و چین خورده واقع گردیده که 22.9 در صد از مساحت کل استان را بخود اختصاص داده است. با توجه به اهمیت شناسایی نقش عوامل طبیعی در تعیین موقعیت مکانی سکونتگاههای روستایی و نقش این عوامل در ایجاد شرایط بسیار مستعد محیطی و یا برعکس، در پژوهش حاضر جهت بررسی وضعیت استقرار اماکن روستایی از نظر اثر عوامل طبیعی اقدام به بررسی عوامل طبیعی موثر در استقرار اماکن روستایی وپهنه بندی شهرستان بر اساس میزان نقش هریک از عوامل فوق گردیده است. به منظور دستیابی به اهداف پژوهش، 9 عامل طبیعی شامل سراب (چشمه های کارستی مهم)، رودخانه های اصلی، گسل، عناصر اقلیمی از جمله (بارش، تبخیر، دما)، ارتفاع، شیب، لیتولوژی، بعنوان عوامل موثر در مکان یابی سکونتگاهها انتخاب وبا استفاده ازروشهای آماری در محیط G.I.S پهنه بندی انجام گردید. نقشه نهایی بدست آمده موقعیت روستاها را در شرایط مناسب، متوسط و نامناسب نشان میدهد. با توجه به نتایج بدست آمده می توان، روستاهای دارای موقعیت های مختلف (نامناسب، متوسط، مناسب) را به کمک نقشه حاصله شناسایی نمود و در جلوگیری یا کاهش خطرات احتمالی ناشی از حوادث غیر مترقبه همچنین برنامه ریزی های مختلف از نقشه فوق بهره گرفت.

حصول پایداری سکونتگاه های روستایی در ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، مستقیم و غیرمستقیم به موقعیت و نحوه استقرار و پراکنش فضایی این سکونتگاه ها بستگی دارد. بنابر این در مباحث و برنامه های مرتبط با پایداری سکونتگاه های روستایی، شناخت دقیق نحوه استقرار و پراکنش فضایی سکونتگاه های روستایی از سویی شالوده و مبنا محسوب می شود و از سویی دیگر تعیین کننده آسیب پذیری در برابر مخاطرات و جهت دهنده برنامه های توسعه پایدار روستایی می باشد. با این ضرورت در این پژوهش به بررسی تأثیر موقعیت مکانی بر آسیب پذیری سکونتگاه های روستایی شهرستان زیرکوه پرداخته شد. تحقیق حاضر به لحاظ هدف، کاربردی و از حیث ماهیت و روش، دارای رویکردی توصیفی- تحلیلی بود. طبق سرشماری عمومی 1395 در شهرستان زیرکوه 84 آبادی بالای 20 خانوار با دهیاری وجود دارد که با تمام شماری بررسی شده است. آسیب پذیری روستاها از ابعاد محیطی- فیزیکی، اقتصادی و اجتماعی سنجیده شده است. نتایج نشان داد که روستاهای مورد مطالعه در سطح شهرستان زیرکوه دارای توزیعی پراکنده و غیرمتمرکز است و به لحاظ دوری و نزدیکی به کانون های خطرخیزی (گسل، مسیل و غیره) و مراکز مدیریت بحران و زیرساخت ها (نقاط شهری، راه های مواصلاتی و غیره) که معرف موقعیت مکانی است، تفاوت معناداری بین سکونتگاه های روستایی دیده می شود. بنا به میزان آسیب پذیری نیز روستاها در حد متوسط و رو به زیاد ارزیابی شده است. طبق بررسی ها، رابطه معناداری بین موقعیت مکانی با سطح آسیب پذیری سکونتگاه های روستایی در شهرستان زیرکوه مشاهده نشده است. همچنین تفاوت سطح آسیب پذیری روستاها نیز چندان معنادار نبوده است. بدین سان می توان نتیجه گرفت که تاکنون نظام برنامه ریزی و مدیریت بحران درخصوص سکونتگاه های روستایی شهرستان زیرکوه، توجهی به تفاوت های مکانی – فضایی از حیث دوری و نزدیکی به کانون های خطر نداشته است. به عبارتی، در زمان وقوع مخاطرات احتمالی، انباشت آسیب دیدگی و تولید بحران در فضاهای روستایی به سبب عدم برنامه ریزی کنونی، دو چندان خواهد بود.

مدارس ازجمله مراکزی به شمار میروند که ازنظر مکانی با جرائم در ارتباط هستند. هدف این پژوهش بررسی رابطه مکان مدارس و جرائم ارتکابی علیه دانش آموزان در شهرکرد است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و ابزار آن پرسش نامه است. جامعه آماری را مدیران و معلمان مدارس متوسطه دوم در شهرکرد تشکیل داده اند که (200) نفر آن ها در (25) مدرسه متوسطه دوم با روش نمونه گیری تصادفی موردمطالعه قرارگرفته اند. روش تجزیه وتحلیل داده ها آزمون های آنووا و همبستگی در نرم افزار SPSS، معادلات ساختاری و الگوریتم ها در GIS بوده است. نتایج پژوهش نشان داد که بین مؤلفه های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و کالبدی مکان مدارس با جرائم ارتکابی ازجمله استعمال مواد، جرائم رفتاری-اخلاقی، سرقت و جرائم رسانه ای ارتباط معناداری وجود دارد. با بهبود هرکدام از این مؤلفه ها، میزان جرائم ارتکابی کاهش می یابد و برعکس. بین (12) جرم شناخته شده، بیشترین جرم مربوط به دعوا و درگیری با میانگین (3/88)، جرائم مرتبط با فضای مجازی با میانگین (3/77) و آزار و اذیت جسمی-روحی با میانگین (3/76) بوده است. هم چنین جرائم رسانه ای و استعمال مواد به ترتیب بیشترین و کمترین تکرار را داشته اند.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.